UZUN HASAN ATA
Birinci halife. . Bahsettiğimiz mürşid arayıcısı dört talebe Taşkent kırlarından
geçerken, dudakları kalın bir zencinin bir sürü sığır otlattığını görüyorlar. Bu
kuzgunî siyah renkli çoban Zengi Ata'dır ve iç halini gizleyerek Taşkent
halkının sığırlarını otlatmaktadır. Kırda her namazdan sonra açık zikirle meşgul
olmakta, zikir başlayınca da sığırlar otlamayı bırakıp Zengi Ata'nın etrafında
halkalanmakta ve zikri dinlemekte. .
Dört istekli, Zengi Ata'nm yanına geliyorlar ve görüyorlar ki, simsiyah renkli
bir çoban dikenli otlardan bir demet yapıyor ve çıplak ayağını demetin üzerine
bastığı halde dikenler kendisine acı vermiyor.
Yaklaşıyorlar ve bu hâle taaccüble bakıp selâm veriyorlar. Zengi Ata,
selâmlarına mukabele ediyor ve soruyor :
Siz gariplere benziyorsunuz! Nereden gelmektesiniz?
Biz Buhara'da medrese talebesiydik. İlim okuyorduk. Birden içimize bir ateş
düştü ve akıl didişmelerinden vaz geçip bâtın yoluna sapmak dileği geldi. Bu
gayeyle evimizi, yurdumuzu, her şeyimizi bırakıp yollara düzüldük. Biricik
muradımız, bizi gayemize erdirecek kâmil mürşidi bulmak. . Onu arıyoruz! Bize
bir sağlık verebilir misiniz?
Zengi Ata, bu saffetli gençlerin nurlu yüzlerine bakıp diyor ki :
Durun; dünyanın çepçevre dört bucağını koklayıp kâmil mürşidden bir koku
alacak olursam size haber vereyim..
Ve Zengi Ata, başı ile bir daire çevirerek her tarafı kokluyor ve bütün
istikametleri yokluyor. Sonunda :
Her tarafı kokladım ve yokladım, diyor; sizi irşada ehil kendimden başka
kimseyi bulamadım!
Bu iddia karşısında gençlerin dördü birden müthiş bir hay rete düştü. Seyyid Ata
ile Bedr Ata hemen inkâra yöneldiler.
Seyyid Ata kalbinden şunları geçirdi :
Ben Seyyid (peygamber soyundan gelme), ilim sahibi ve incelikleri bilen bir
insan olarak siyahî bir çobana nasıl bağlanabilirim?
Bedr Ata da şöyle düşündü :
Bu kalın dudaklı zencinin yeltendiği iddiaya ve ettiği dâvaya da bak!
Fakat öbür ikisi bu inkâra düşmediler, içlerinden dediler ki:
Mümkündür ki, Kudret Sahibi, bu siyah adamın gönlüne emanet nurunu
yerleştirmiş olsun. . Esrar âlemi bu, kim ne bilir?
Fakat ne inkâr edenler, ne de kabul gösterenler henüz bir karşılık vermeğe imkân
bulamadan Zengi Ata'nın tasarrufu yetişti, hepsi birden onun cazibesine
tutuldular ve eteğine yapıştılar. Aralarından Zengi Ata'ya ilk bağlanan Uzun
Hasan Ata oldu. İlk kemal ve irşâd makamına erişen de yine o..